31شهریور

آخرین موتور رشد

نیما نامداری ـ  تحلیلگر اقتصاد دیجیتال // در اقتصادی که جنگ، تحریم، نااطمینانی و کاهش سرمایه‌گذاری، موتورهای سنتی رشد را یکی پس از دیگری تضعیف کرده‌اند، اقتصاد دیجیتال شاید مهم‌ترین حوزه‌ای باشد که هنوز می‌تواند رشد اقتصادی قابل‌توجهی ایجاد کند. تازه‌ترین برآورد رسمی نشان می‌دهد سهم اقتصاد دیجیتال ایران در سال۱۴۰۳ به ۷.۱۴درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است؛ عددی که از ظرفیتی حکایت می‌کند که در صورت سرمایه‌گذاری درست، می‌تواند نقشی مشابه سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی در رشد اخیر اقتصاد آمریکا ایفا کند.

16شهریور

اگر تحریم با فساد همراه شود

دکتر محمدرضا فرزانگان ـ استاد اقتصاد خاورمیانه، دانشگاه فیلیپس ماربورگ، آلمان // تحریم‌های اقتصادی معمولا به‌عنوان راهی میانه میان دیپلماسی و جنگ معرفی می‌شوند. دولت‌های قدرتمند و سازمان‌های بین‌المللی از این ابزار برای محدود کردن درآمد، تجارت یا توان نظامی کشور هدف استفاده می‌کنند، بدون آنکه مستقیما وارد رویارویی نظامی شوند. در پس این نگاه؛ یک فرض ساده‌انگارانه قرار دارد، تحریم‌ها در همه کشورها تقریبا به یک شکل عمل می‌کنند. شواهد مطالعات نشان می‌دهند که این تصور بیش از حد ساده است.

04شهریور

الگوی توسعه آتی کشور

دکتر محمدمهدی بهکیش ـ اقتصاددان // امید آن است که در آینده‌ای نه چندان دور جنگ تمام شود و تحریم‌ها رفع شوند. در آن زمان متخصصان اقتصاد و اداره جامعه با یکی از مهم‌ترین پرسش‌های اقتصاد ایران مواجه می‌شوند که کدام الگوی توسعه با شرایط تاریخی-فرهنگی ایران سازگارتر است و می‌تواند با توجه به خلق و خوی ایرانیان، آینده بهتری برای مردم این سرزمین به وجود آورد.

31مرداد

آیا واشنگتن می‌تواند تهران را از طریق کشور همسایه کنترل کند؟

مچ‌اندازی ارزی در امارات

در روزهای اخیر، مهلت ۶۰ روزه ایران در تفاهم با آمریکا به پایان رسید. واشنگتن در واکنش، تحریم مهم‌ترین دروازه‌های تجاری و مالی ایران و در راس آنها دبی را در دستور کار قرار داد. این اقدام آمریکا، دو گزینه پیش‌ روی دبی قرار می‌دهد؛ نخست، پذیرش تحریم‌ها و از دست دادن بخشی از تجارت با ایران و دوم، تداوم تجارت و پذیرش چالش‌هایی که آمریکا ایجاد خواهد کرد. با این حال، گفت‌وگوی «دنیای اقتصاد» با یکی از صرافان فعال در دبی نشان می‌دهد که با وجود افزایش ریسک‌ها و محدودیت‌ها، فعالیت‌ها تاکنون ادامه داشته و مسدود کردن نقل و انتقال ارزی ایران با امارات با چالش‌های مهمی روبه‌رو است.

02اردیبهشت

تجارت پرهزینه زیر فشار تحریم

بررسی آمارهای تجارت ایران در سه دهه گذشته نشان می‌دهد ارزش هر تن کالای وارداتی به شکل قابل توجهی افزایش یافته، در حالی که ارزش هر تن کالای صادراتی روندی نزولی داشته و این شکاف بیانگر فشار تحریم‌ها و ضعف زنجیره ارزش در اقتصاد کشور است.

05فروردین

قشر متوسط به دست تحریم آب رفت

در هر جامعه‌ای قشر متوسط بزرگ‌ترین محرکه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آن کشور است. قشری که عرضه و تقاضا را در اقتصاد شکل می‌دهند و بسیاری از عوامل کارآفرینی و نوآوری از این قشر ظهور می‌کند.

26آبان

یک مطالعه بین‌المللی بازار کار ایران را در دوران تحریم بررسی کرد؛

اشتغال غیررسمی در عصر تحریم‌ها

یک مطالعه بین‌المللی نشان می‌دهد تحریم‌ها با ایجاد شوک در واردات و هزینه‌های تولید، موجب افزایش انتقال کارگران از بخش رسمی به غیررسمی شده‌است. صنایع وابسته به تجارت خارجی بیشترین رشد اشتغال غیررسمی را تجربه کردند و کارگران کم‌سواد بیش از دیگران از این وضعیت آسیب دیدند.

06مهر

کدام تحریم‌ها باز می‌گردند؟

با رای منفی پیش‌نویس مشترک چین و روسیه برای تمدید ۶ماهه قطعنامه ۲۲۳۱، ۶قطعنامه تحریمی پیش از توافق برجام به‌صورت خودکار باز می‌گردند.

03مهر

عضو هیات رئیسه اتاق خراسان رضوی: 

آینده اقتصاد ایران در گرو عقلانیت و تدبیر ملی است

عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی گفت: آنچه آینده اقتصاد ایران را شکل می‌دهد، اقدامات و راهبردهایی است که بر پایه عقلانیت و تدبیر در سطح کلان و ملی، تعریف و اجرایی شوند. اگر اراده و همگرایی لازم برای عبور از محدودیت‌ها وجود داشته باشد، بی‌شک این مهم محقق خواهد شد. 

25مرداد

بر اساس گزارش معاونت بین‌الملل اتاق ایران

حجم تجارت ایران و سوئد به 1.7 میلیارد دلار در سال 2024 رسید | تحریم‌ها و رقابت چین مانع اصلی تجارت دو کشور

حجم تجارت ایران و سوئد در سال 2024 به 1.7 میلیارد دلار رسید. پیش از تحریم‌ها، واردات سوئد از ایران سالانه به 1.8 میلیارد دلار می‌رسید اما این رقم در سال 2024، به 150 میلیون دلار کاهش یافت.

08تیر

وزارت امور خارجه در گزارشی تشریح کرد

ترکیه در شرایط بحرانی چه ظرفیت‌هایی در تأمین کالاهای اساسی ایران دارد؟

وزارت امور خارجه در گزارشی با بررسی ظرفیت‌های متنوع تولیدی، صادراتی و لجستیکی ترکیه، این کشور را یک شریک استراتژیک و هاب ترانزیتی با پتانسیل بالا برای ایران معرفی کرده است.

01خرداد

در نشست تخصصی فعالان اقتصادی خراسان رضوی با مدیران ارشد بانکی کشور مطرح شد؛

از ضرورت تفویض اختیارات بانکی تا راهکارهای نجات صادرات در سایه تحریم

نشست تخصصی فعالان اقتصادی خراسان رضوی با معاون وزیر اقتصاد و مدیران ارشد بانک‌های کشور، پیش از ظهر امروز در محل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی برگزار شد. در این جلسه شاخص‌ترین مسائل تجار و فعالان حوزه بازرگانی خارجی در موضوعات پولی و مالی و مباحث مرتبط تامین ارز و یا رفع تعهدات ارزی، به بحث و بررسی گذاشته شد.

05اسفند

شوک‌های ارزی با اقتصاد ایران چه می‌کند؟

افزایش نرخ ارز در بازار آزاد به علت شوک خارجی چه پیامدهایی در اقتصاد ایران داشته و چه تغییراتی را در اقتصاد به وجود می‌آورد؟ برخی این شوک ها را منشا تورم و گروه دیگر رشد بالای نقدینگی در کشور را علت العلل می‌دانند. ریشه این اختلاف کجاست؟

18دی

رشد اقتصادی بدون نفت در اقتصاد ایران؛

اگر اقتصاد ایران نفت نداشت؛ رشد در کانال 2 درصد

بررسی‌ها نشان می‌دهد که اگر نفت در اقتصاد ایران جایی نداشت، حجم اقتصاد کشور و نرخ رشد آن متفاوت با مقدار کنونی بود.

30مرداد

در نشست هم اندیشی فعالان اقتصادی و صنعتی خراسان رضوی مطرح شد:

اولویت های اقتصادی دولت چهاردهم به روایت تولیدگران

چند تن از فعالان صنعتی و اقتصادی در نشستی به میزبانی موسسه فرهنگی و هنری خراسان با موضوع شناسایی اولویت های دولت چهاردهم به بیان اولویت های دولت چهاردهم در حوزه تولید و صنعت پرداختند.

17مرداد

ارزیابی عملکرد کلان دولت سیزدهم

دکتر علی سرزعیم // اخیرا فایلی از سوی مسوولان دولت سیزدهم منتشر شده که در آن متغیرهای کلان اقتصادی در این سه سال با سال آخر آقای روحانی مقایسه شده است و در این مقایسه مشاهده می‌شود اکثر متغیرها وضعیت بهتری پیدا کرده‌اند.

31تیر

چرا بازار گردشگری کساد است؟

سایه تحریم روی توریسم ایران

سال ۲۰۱۹ و پیش از همه‌گیری کووید ۱۹ در جهان، ‏‏‌ گردشگری ورودی ایران نزدیک به ۸میلیون نفر بود. همان زمان ترکیه توانسته بود بیش از ۵۰ میلیون گردشگر داشته باشد و در فهرست ۱۰ کشور پربازدید جهان قرار بگیرد. عربستان هم در همین سال بالای ۲۰ میلیون گردشگر را جذب کرد‏‏‌، تعداد توریست‏‏‌های ورودی امارات هم به نزدیک ۱۷ میلیون نفر می‏‏‌رسید. چه موانعی بر سر راه توریسم ایران قرار دارد و راهکار آن چیست؟ دکتر محمدرحیم رهنما، استاد دانشگاه فردوسی مشهد و مدیرکل سابق میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی شش چالش را شناسایی کرده و برای رفع هر کدام نیز راه‏‏‌حلی ارائه کرده است. چالش‏‏‌ها و راهکارهایی که می‌تواند نقشه راه کمیته انتخاب وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی باشد تا با بررسی رزومه‏‏‌های افراد‏‏‌، توان آنها را در حل این چالش‏‏‌ها بسنجند.

23تیر

بانک جهانی پاسخ می‌دهد؛ چرا توافقات منطقه‌ای بدون رفع تحریم و حل FATF کم‌اثر است؟

دو پابند اقتصاد ایران

بانک جهانی در یک گزارش، چشم‌انداز اقتصاد ایران را به‌روز کرد. این گزارش تاکید می‌کند که رشد اقتصادی در ۴ سال اخیر با توجه به درآمدهای نفتی بهبود یافته، اما ناترازی‌های اقتصادی ناشی از دخالت در قیمت‌گذاری و سیاست‌های اقتصادی، هزینه اقتصادی تداوم تحریم‌ها و تشدید نااطمینانی ژئوپلیتیک‌، ابهاماتی را در زمینه تداوم رشد اقتصادی ایجاد کرده است. این گزارش در بخش دیگری، عنوان می‌کند که دولت در سال ۱۴۰۲ برای تامین کسری بودجه به استقراض از صندوق توسعه ملی و نظام بانکی روی آورده است. همچنین با متمرکز شدن تجارت خارجی ایران در تنها سه کشور، حساب‌های خارجی ایران در برابر تکانه‌های خارجی و تقاضای شرکای اصلی آسیب‌پذیر می‌شود. از نگاه کارشناسان بانک جهانی، اقدام ایران در عضویت بریکس و پیمان شانگهای، با هدف تقویت تجارت صورت گرفته است، اما به دلیل عدم عضویت ایران در کارگروه اقدام مالی (FATF) و تداوم تحریم‌ها تاثیر محدودی داشته است. بانک جهانی رشد اقتصادی ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵ را پیش‌بینی کرد.

17تیر

ضربه تحریم به طبقه متوسط

یک پژوهش نشان می‌دهد که تحریم‌های بین‌المللی پس از سال ۲۰۱۲ تاثیرات منفی قابل توجهی بر طبقه متوسط در ایران داشته است. از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۹ میانگین کاهش سالانه در اندازه طبقه متوسط ایران ۱۱درصد بوده است. به عبارت دیگر، اگر تحریم‌های بین‌المللی وجود نداشت، اندازه طبقه متوسط در ایران تقریبا ۱۱درصد در سال بیشتر می‌شد. این تحریم‌ها از طریق کاهش درآمدهای نفتی، کاهش واردات و افزایش تورم، منجر به کاهش قدرت خرید و کاهش اندازه طبقه متوسط شده‌اند.

19فروردین

مثلث ابرچالش‌های صنعت

ورود به سال جدید و تداوم موانع ریشه‌‌‌ای تولید و سرمایه‌گذاری در ایران سبب شده است تا کارشناسان و صاحب‌نظران عنوان کنند که «همچنان امید چندانی به تغییر روند اقتصاد این کشور وجود ندارد»؛ موانعی که از سوی سیاستگذاران، عزم چندانی برای رفع آنها دیده نمی‌شود، به طوری که گویی تداوم این روند به بخشی از برنامه دولت بدل شده و سبب شده تا اعتماد میان دولت، مردم و بخش خصوصی نیز به مراتب مخدوش شده و در پس آن، فاصله اقتصاد جهانی با اقتصاد ایران، بیشتر از قبل شود و امکان بهبود اوضاع بسیار کمرنگ‌‌‌تر از هر زمان دیگری به نظر بیاید. در این تحلیل، ضمن اشاره به سه‌مساله و عامل اصلی مشکلات صنعت و اقتصاد ایران، مکانیزم‌‌‌های اثرگذاری هر یک مورد بررسی قرار گرفته است.

24اسفند

تاوان وابستگی صنعت به واردات

بخش صنعت یکی از ارکان مهم اقتصاد ایران و تاثیرگذار در رشد اقتصادی، با درجات مختلف به زنجیره جهانی ارزش محصولات وابسته است. یکی از وجوه این مساله، وابستگی به واردات نهاده‌های تولید، اعم از مواد اولیه، کالاهای سرمایه‌ای و سایر نهاده‌هاست.

14اسفند

مرکز پژوهش‌های اتاق ایران منتشر کرد

تحریم‌ها مانع استفاده از فرصت‌های بانک سرمایه‌گذاری آسیایی است

در گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های اتاق ایران، ساختار و کارکرد بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیایی بررسی و اعلام شد: تحریم‌ها مهم‌ترین چالش پیش روی ایران در بهره‌گیری از فرصت‌های این بانک در زمینه تامین مالی است.

14بهمن

چرا زمین اقتصاد برای بازیگران اصلی نامساعد است؟

پابندهای بخش‌خصوصی

در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، حوزه فعالیت اقتصاد بخش خصوصی و بخش دولتی مشخص است. وقتی زمین مساعد برای حضور بخش خصوصی فراهم باشد، بخش دولتی عموما شرایط را برای فعالیت بخش خصوصی مهیا می‌کند تا اهداف خود را دنبال کند؛ اما اگر زمین برای حضور بخش خصوصی فعال نباشد، خود شرکت‌های دولتی و شبه‌دولتی وارد بازی می‌شوند و به رقیبی برای شرکت‌های خصوصی تبدیل می‌شوند. اما چه عواملی باعث شده است که زمین بازی برای بنگاه‌های خصوصی آماده نباشد؟

02بهمن

خروج ایران از شمول توصیه هفت FATF به چه معناست؟

در ۱۸ دی‌ماه امسال خبری منتشر شد مبنی بر اینکه رئیس شورای عالی مقابله و پیشگیری از جرائم پول‌شویی و تامین مالی تروریسم در نامه‌ای به گروه ویژه اقدام مالی (FATF) خواستار آن شده که نام ایران از ذیل توصیه ۷ این گروه و سایر اسناد مرتبط این نهاد با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد حذف شود. در این نوشتار قصد داریم این موضوع را بررسی کرده تا ببینیم این اتفاق به چه معناست.