دیپلماسی اقتصادی؛ محور توسعه تجارت خارجی و فعالسازی ظرفیتهای خراسان رضوی
رفع چالشهای تولیدکنندگان در حوزه استاندارد با مهاجرت از استانداردهای اجباری به سوی مقررات فنی
فرآیند پیگیری و پاسخگویی درباره پروندههای مطرح در کمیته تمدید مهلت واردات اعلام شد
شتاب دوباره تولید صنعتی جهان
بررسی راهکارهای توسعه تولید، اصلاح نظام سلامت و ماندگاری منابع بانکی در استان
سومین جشنواره روز ملی زعفران؛ پیوند زنجیره ارزش با دیپلماسی اقتصادی
ثبت سفارش واردات گندم دامی آغاز شد
موتور اصلی رشد نقدینگی
هوش مصنوعی برای کارآفرینان دیگر یک گزینه اختیاری نیست. هر کس میخواهد موفق شود و کسب و کارش را به سطح بالاتری برساند، دیگر درگیر این پرسش نیست که آیا باید از هوش مصنوعی استفاده کند یا نه، بلکه تمرکز او باید بر این باشد که چگونه از هوش مصنوعی برای کاهش هزینهها، توسعه هوشمندانهتر و افزایش بهرهوری استفاده کند.
تبیین شعار سال ۲۰۲۶ روز جهانی گردشگری و نقش فناوریهای نوین در توسعه پایدار این صنعت، بررسی راهکارهای برونرفت از مدلهای سنتی به مدرن از طریق بهکارگیری ابزارها و مدلهای هوش مصنوعی و ارائه تجربیات و دستاوردهای شرکتهای موفق و دانشبنیان در حوزه گردشگری دیجیتال، محور همایش «هوش مصنوعی برای باز طراحی گردشگری» بود که به مناسبت گرامیداشت هفته گردشگری و به همت کمیسیونهای گردشگری و صنایع دستی و دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق خراسان رضوی برگزار شد.
رضا صفازاده ـ مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی// هوش مصنوعی در حال عبور از یک فناوری نوظهور به یکی از زیرساختهای اصلی تصمیمگیری، تولید و تجارت در اقتصاد جهانی است. در چنین شرایطی، نهادهای توسعهگر تجارت نیز ناگزیرند نسبت خود را با این فناوری بازتعریف کنند. اتاقهای بازرگانی، به دلیل جایگاه واسط میان دولت، بخش خصوصی و بازارهای بینالمللی، میتوانند یکی از مهمترین بازیگران این تحول باشند.
نزدیک به یک قرن است که افراد حرفهای و جاهطلب برای اینکه از دیگران جواب بله بگیرند، دست به دامن کتابهایی با مضمون «متقاعدسازی» میشوند؛ از «آیین دوستیابی» اثر «دیل کارنگی» گرفته تا کتابهای جدیدتر در رابطه با نفوذ. وعده اصلی تمام این کتابها یک چیز است: «یاد بگیر آدمها چطور فکر میکنند تا بتوانی آنها را موافق خود کنی.» نفوذ نه تنها راهی برای رسیدن به قدرت است، بلکه وقتی به قدرت رسیدید، ابزار اصلی شما برای تمرین رهبری سازمان نیز محسوب میشود. اما «کالین مارشال»، فیلسوف و استاد دانشگاه واشنگتن که در زمینه اخلاق و متقاعدسازی تحقیق میکند، سالهاست با بخشهایی از این تفکر رایج کنار نیامده. او معتقد است بسیاری از توصیهها در زمینه متقاعدسازی، به جای اینکه طرف مقابل را یک «شریک در استدلال» ببینند، با او مثل یک «سیستم روانشناختی» رفتار میکنند که باید مدیریتش کرد، آن هم از طریق چاپلوسی، فشار اجتماعی، داستانسرایی گزینشی، محرکهای احساسی یا به قول خودش «مزخرفات.» مارشال در کتاب جدیدش با عنوان «فقط به من گوش کن»، سوال سختتری مطرح میکند: «آیا واقعا میتوانیم بدون بازی با افکار دیگران، آنها را قانع کنیم؟» جوابش مثبت است. اما فقط به این شرط که نگاهمان را به هدف متقاعدسازی تغییر دهیم. به باور او، متقاعدسازی باید بر پایه «احترام» و «همدلی» شکل بگیرد؛ یعنی طرف مقابل را به عنوان کسی که قدرت استدلال دارد، احساس دارد، مخالفت میکند و دچار سوءتفاهم میشود، جدی بگیریم، چون با وجود اینها شایسته یک گفتوگوی صادقانه است. من با مارشال درباره اصول اخلاقی نفوذ گفتوگو کردم؛ اینکه مدیران چطور میتوانند نظر کارکنان را تغییر دهند بدون اینکه به آنها به چشم طعمه نگاه کنند.
برنامهریزی جانشینپروری همواره یکی از اولویتهای کلیدی و آیندهنگرانه کسب و کارها برای سرمایهگذاری بوده است؛ فرآیندی که نیروی کار را برای تربیت نسل بعدی مدیرانی آماده میکند که در صورت نیاز، جایگزین مدیران ارشد فعلی شوند.
هوش مصنوعی در سالهای اخیر، به یکی از نیروهای اثرگذار در تغییر ساختار و فرآیندهای بازاریابی تبدیل شده است. ابزارهایی که تا چند سال پیش بیشتر در حد وعدههای تبلیغاتی و قابلیتهای آزمایشی مطرح بودند، اکنون به بخشی از فعالیت روزمره تیمهای بازاریابی تبدیل شدهاند. از مدیریت ارتباط با مشتری و ایمیلمارکتینگ گرفته تا تحلیل سئو، تولید محتوا و طراحیهای خلاقانه، هوش مصنوعی به کسبوکارها کمک میکند بسیاری از وظایف را با سرعت و دقت بیشتری انجام دهند.
وسوسهانگیز، مسحورکننده، خانمانسوز، اینها وصف یک عشق رمانتیک یا مواد مخدر غیرقانونی نیستند. اینها واژههایی هستند که بنیانگذاران استارتآپها برای توصیف مدیریت کارکنان جدید خود به کار میبرند، عاملهای هوش مصنوعی یا همان «ایجنتها». «آدیتیا شارما» اخیرا یک شب تا صبح را در کنار تیمی از باتهای هوش مصنوعی مولدش گذراند؛ سیستمهایی که وظایف چندمرحلهای مثل استخراج دادهها و کدنویسی را برنامهریزی و اجرا میکنند. او ساعت ۶ صبح به خواب رفت.
دکتر شیرین ثابتقدم ـ استاد دانشکده امورعمومی دانشگاه آمریکن // آیا به یاد دارید زمانی را که اینترنت به تدریج وارد زندگی روزمره مردم شد و شیوه ارتباط، کار و کسبوکار را دگرگون کرد؟ اینترنت اغلب بهعنوان نمونهای از «فناوری عمومی» (General-Purpose Technology یا GPT) شناخته میشود؛ نوآوری که به جای خدمت به یک کاربرد خاص، توانایی دگرگون کردن طیف گستردهای از بخشهای اقتصادی را دارد.
گفتوگوی جهانی درباره هوش مصنوعی و آینده کار، یک دهه است که پرسش اشتباهی را مطرح میکند. ما مدام میپرسیم کدام شغلها باقی خواهند ماند؟ درحالیکه باید بپرسیم آیا اساسا «شغل» هنوز هم واحد مناسبی برای تحلیل است؟ این فقط یک تفاوت معنایی نیست، بلکه تفاوتی ساختاری و مرتبط با حقوق بشر است. تا زمانی که این تمایز را درک نکنیم، دولتها، شرکتها و نهادهای سیاستگذاری جهانی همچنان برای مسالهای راهکار طراحی خواهند کرد که اصلا مساله اصلی نیست.
مدیریت به روش قدیمی، بلیت یکطرفه به سوی فرسودگی شغلی و عدم مشارکت است. موثرترین مدیران متوجه میشوند وظیفهشان دیگر نظارت بر کار نیست، بلکه هموار کردن مسیر است. با تعیین مسیر، اعتماد به تیم خود برای هدایت، و درخواست ارتباطات ترکیبی، میتوانید پیشرفت تیم خود را تسریع کنید، نه اینکه مانع پیشرفت شوید.
استراتژی بیش از هر چیز دیگری در سالهای اخیر، ذهن مدیران اجرایی را به خود مشغول کرده است؛ شاید بخشی از آن به دلیل افزایش استراتژیهای جسورانه شرکتها مانند ادغام و تملک، ابداع دوباره بازار و تحولات مبتنی بر هوش مصنوعی باشد. در هر صورت، با توجه به این شرایط، اگر زمانی ضرورت پیادهسازی درست استراتژی احساس میشده است، اکنون همان زمان است.
در دهه گذشته، هوش مصنوعی عمدتا بهعنوان ابزاری برای اتوماسیون فرآیندهای عملیاتی و تحلیلهای توصیفی در لایههای میانی سازمانها شناخته میشد. اما با گذار به اواسط دهه ۲۰۲۰ و ظهور مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) و عاملهای هوشمند (Agentic AI)، پارادایم حاکم بر فناوری تغییر کرده است. امروزه هوش مصنوعی از جایگاه یک «ابزار محاسباتی» به «شریک استراتژیک تصمیمگیری» در اتاق فرمان سازمانها ارتقا یافته است. این یادداشت با رویکردی علمی و تحلیلی، ابعاد این تحول، الزامات حکمرانی، و تاثیر آن بر نقش تحلیلگران کسبوکار و رهبران سازمانی را بررسی میکند
سه سال و نیم از پیدایش هوش مصنوعی مولد در جهان میگذرد و در یک سال گذشته، این تکنولوژی با سرعت سرسامآوری به مسیر خود ادامه داده؛ از استقبال شرکتها از «فرآیندهای عاملمحور» تا جهش خیرهکننده تعداد کاربران چتجیپیتی و جمینای و ارزش نجومی شرکتهای این حوزه.
هر نیروی کاری در هر پست و موقعیتی که قرار دارد به طور پیوسته تلاش میکند شرایط کاریاش را بهبود بخشیده و به پستهای بالاتری ارتقا پیدا کند و مسوولیت تیمهای کاری کوچک یا بزرگی را بر عهده گیرد. علاوه بر این، تکنولوژیهای دیجیتال با سرعت شگفتانگیزی در حال تکامل هستند و روز به روز بر دامنه تاثیرگذاری و تعیینکنندگی آنها در دنیای کسب و کار افزوده میشود.
کریستیانو آمون، مدیرعامل کوالکام، پیشبینی جسورانهای در مورد آینده فناوری ارائه داده و اعلام کرده است که هوش مصنوعی به نیروی غالب در محاسبات تبدیل خواهد شد و میتواند تا حد زیادی جایگزین برنامههای سنتی که ما میشناسیم، شود. به نوشته مجله اپل، آمون در سخنرانی خود در رویدادهای مهم صنعتی از جمله کامپیوتکس ۲۰۲۶، سال ۲۰۲۶ را سال هوش مصنوعی عاملگرا یا ایجنتیک نامید؛ جایی که سیستمهای هوشمندی که قادر به استدلال، برنامهریزی و عمل به صورت خودکار هستند، نحوه تعامل افراد با دستگاهها و خدمات را تغییر خواهند داد. این چشمانداز، نشاندهنده تغییر عمیقی از دنیای اپلیکیشنمحوری است که بیش از یک دهه گوشیهای هوشمند و رایانههای شخصی را تعریف کرده است.
اکثر متخصصهای منابع انسانی نسبت به پتانسیل هوش مصنوعی در این واحد خوشبین هستند. این در حالی است که ۶۵ درصد آنها احساس میکنند فاقد مهارتهای لازم در هوش مصنوعی برای استفاده کارآمد و مطمئن از این تکنولوژی هستند. این شکاف در تخصص و اعتمادبهنفس، مانعی مهم برای پذیرش گسترده هوش مصنوعی در منابع انسانی است.
سیاری از مدیران عامل هنوز امور مالی را از دریچه مفاهیمی میبینند که در قرن گذشته شکل گرفتهاند؛ مفاهیمی همچون بودجه، صورتهای مالی، گزارشهای حسابداری، کنترل هزینهها و تامین مالی. این مفاهیم همچنان مهم هستند، اما دیگر برای درک تحولات پیش رو کافی نیستند. همانطور که اینترنت نحوه ارتباط شرکتها با مشتریان را دگرگون کرد، ترکیب هوش مصنوعی و بلاکچین در حال بازتعریف زیرساختهای مالی بنگاههاست. مدیرانی که این تحول را صرفا یک موج فناورانه تلقی میکنند، شاید متوجه نشوند که موضوع اصلی نه فناوری، بلکه تغییر در شیوه تولید اعتماد، تصمیمگیری و تخصیص سرمایه است.
چهاردهمین جلسه کمیسیون «دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی» اتاق بازرگانی مشهد، در نشستی مشترک با سازمان نظام صنفی رایانهای استان خراسان رضوی، با تمرکز بر دو محور کلیدی زیرساختهای ارتباطی و تسهیلات بازرگانی برگزار شد.
در قرن بیست و یکم، ماهیت تهدیدها علیه شهرها تغییر کرده است. جنگهای مدرن دیگر تنها در میدانهای نبرد فیزیکی جریان ندارند، بلکه به فضای سایبری، زیرساختهای حیاتی و شبکههای پیچیده شهری نفوذ کردهاند. در چنین پارادایمی، مدیریت بحران شهری، بهویژه در شرایط جنگی، از یک مساله صرفا لجستیک و انسانی، به یک چالش پیچیده مهندسی و ریاضی تبدیل شده است.
هوش مصنوعی برای اغلب افراد پدیدهای مبهم و انتزاعی است؛ گویی جعبهای سیاه از الگوریتمهای پیشگوست که از فهم جزئیات آن حتی گاهی ناتوان میشوند. تا به امروز، مواجهه مادی ما با این فناوری تنها به نگرانی از حذف مشاغل یا اشتهای سیریناپذیر مراکز داده برای بلعیدن انرژی محدود میشد. اما در پهنه واقعیت، گسترش زیرساختهای این فناوری چنان با شتاب بر پیکره تجارت جهانی سایه افکنده است که تحلیلگران را انگشتبهدهان گذاشته است. این دگرگونی را میتوان در آمارهای اصلاحشده سازمان تجارت جهانی به وضوح دید.
انتظارات مدیران عامل برای رشد مبتنی بر هوش مصنوعی در سال جدید همچنان بالاست. این در حالی است که کارکنان تازه دارند با واقعیتهای ملموس عملکرد فعلی هوش مصنوعی دست و پنجه نرم میکنند. تحقیقات موسسه گارتنر نشان میدهد که از هر ۵۰ سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی، فقط یکی به ارزش تحولآفرینی منجر میشود و از هر ۵ سرمایهگذاری، تنها یکی بازگشت سرمایه قابلاندازهگیری دارد. تنش دشواری که تیمهای اجرایی باید بتوانند در سال ۲۰۲۶ مدیریت کنند، از این قرار است: دستیابی به اهداف رشد کنونی و پرورش نیروی کاری که بتواند در میانه تحولات هوش مصنوعی برای آینده ارزشآفرینی کند. برای تحقق این امر، تیمها باید اولویتهای زیر را در نظر بگیرند:
در یک سال اخیر همزمان با پیشرفت گسترده و سریع مدلهای زبانی و سامانههای هوشمند، اقتصادهای پیشرفته نیز با یک پرسش بنیادین مواجه شدهاند: اگر ماشینها بتوانند سریعتر، ارزانتر و دقیقتر از انسانها کار کنند، جایگاه نیروی انسانی کجاست؟ هشدارها در این خصوص از انقراض مشاغل یقهسفید تا سناریوهای بیثباتی سیاسی گسترده امتداد یافتهاند. اما در مقابل این روایت، دیدگاه دیگری بر تدریجی بودن تطبیق اقتصاد و نقش تعیینکننده تنظیمگری تاکید دارد. از طرف دیگر، اکنون جدال اصلی نه بر سر توانایی هوش مصنوعی بلکه بر سرعت، دامنه و نحوه مهار آن است. مجله ویک هم در گزارشی جمعبندی از تحلیلهای مختلف از این وضعیت مطرح کرده است که آینده شغلی و سیاسی جوامع به سرعت پیشرفت هوش مصنوعی و نحوه مدیریت آن بستگی دارد.
مدتی است که هوش مصنوعی در موضوعات مختلف از جمله حوزه مدیا و رسانه به وفور استفاده میشود؛ اما بیشک این ابزار، اهدافی فراتر از این مسائل را در دنیا پیگیری و مدیریت میکند. زمانی میتوان گفت اثرگذاری ویژه خود را داشته که در دل صنعت، کشاورزی، تجارت، گردشگری و خدمات نیز رسوخ کند و از قالب ویترین و نمایش رسانهای خارج شود.
سهیل پروازی، دبیر کمیسیون دانشبنیان، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق خراسان رضوی** هوش مصنوعی امروز در اسناد بالادستی کشور، از جمله سیاستهای کلی حوزه علم و فناوری بهعنوان یکی از پیشرانهای اصلی اقتدار اقتصادی و حکمرانی آینده معرفی شده است. با این حال، فاصله معناداری میان این جایگاه راهبردی و آنچه در سطح کشور از جمله خراسان رضوی در مقام اجرا رخ میدهد، قابل مشاهده است. این فاصله نه از جنس فقدان برنامه، بلکه ناشی از ضعف در سازوکارهای پیادهسازی، تخصیص منابع و هماهنگی نهادی است.