۲۶شهریور

اصلاحات قیمتی و تشدید نابرابری‌های درآمدی

دکتر کامران ندری // قریب به ۵دهه است که تورم در اقتصاد ایران مزمن شده است. تورم مزمن را به راحتی نمی‌توان از بین برد؛ چراکه بخش مهمی از فرآیند علاج تورم مزمن مستلزم رفع مشکلات ساختاری است. کشوری که با کسری ساختاری در بودجه مواجه است و بانک‌های آن دچار ناترازی‌های غیر قابل پیش‌بینی در جریان ورود و خروج نقدینگی و ناترازی ترازنامه‌ای هستند، نمی‌تواند صرفا با اتکا به سیاست‌های انقباضی پولی یا تثبیت نرخ ارز با تورم مقابله کند. از طرف دیگر، کشوری که به‌دلیل تحریم‌ها و استیلای انحصارات دولتی و شبه دولتی در صنعت، محکوم به درون‌گرایی است و به حکم ضرورت و اضطرار ناچار است به‌طور مطلق از بنگاه‌های تولیدی ناکارآمد حمایت کند، نه در درمان تورم توفیق به‌دست می‌آورد و نه از رشد اقتصادی طرفی می‌بندد. لذا در شرایط اضطرار ناشی از جنگ و محاصره خودخواسته اقتصادی، حمایت اجباری از بنگاه‌های ناکارآمد انحصارطلب، گرچه به حفظ وضعیت موجود تا حدی کمک می‌کند، اما قطعا در بلندمدت مانع جدی برای رشد اقتصادی است و زوال پایدار تورم را ناممکن می‌کند.

۱۱شهریور

در سمینار آموزشی «ارائه راهکارهای مدرن مدیریت دارایی و تامین مالی در شرایط تورمی» مطرح شد:

فرمول خروج از سایه سنگین تورم

سمینار آموزشی «ارائه راهکارهای مدرن مدیریت دارایی و تامین مالی در شرایط تورمی»، به همت دفتر مشاوره سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی در محل پارلمان بخش خصوصی استان برگزار شد و در آن ظرفیت‌های حفظ سرمایه و تامین آن در بزنگاه شرایط تورمی، از منظر کارشناسان، تشریح گردید.  

۰۵شهریور

تورم پیشران خدمات در میانه تابستان به کجا رسید؟

بنا به آخرین گزارش تورم تولید کننده بخش خدمات، تورم تولید کننده گروه‌های اصلی در تیر ماه در مقایسه با خرداد ماه، اکثرا کاهشی بوده است.

۰۵شهریور

تورم تولید بخش کشاورزی کاهش یافت

تورم تولیدکننده بخش کشاورزی در دوازده ماهه منتهی به تیر ۱۴۰۳ به ۳۶ درصد کاهش یافت.

۰۳شهریور

قول، پول، فول؛ ثبات اقتصاد کلان

دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // امروزه غالب کشورها، اعم از توسعه‌یافته و در حال توسعه، توجه ویژه‌ای به ثبات اقتصاد کلان دارند و تلاش می‌کنند مانع بی‌ثباتی اقتصاد کلان شوند. به همین دلیل، هدف اساسی سیاستگذاری اقتصاد کلان، شامل سیاست مالی و پولی (با تاکید بیشتر بر سیاست پولی) جلوگیری از بی‌ثباتی اقتصاد کلان ذکر می‌شود.

۰۱شهریور

تورم بخش معدن اعلام شد

تورم تولیدکننده بخش معدن در دوازده ماه منتهی به تیر ماه، نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه)، ۳۴.۲ درصد افزایش داشته است.

۱۸مرداد

بررسی تورم نقطه به نقطه تولید کننده بخش خدمات در طی سال‌های ۱۳۹۸ الی ۱۴۰۳

لمس تورم 120 درصدی در بزرگترین بخش اقتصاد ایران

تورم نقطه‌ای تولید کننده بخش خدمات تجربه جهش تورمی از زیر 30 درصد به بالاتر از 120 درصد را تنها در عرض یکسال دارد.

۱۵مرداد

شاخص مدیران خرید اقتصاد در تیرماه به 47.2 رسید

زنگ خطر شامخ برای رکود فعالیت‌های اقتصادی

شاخص مدیران خرید اقتصاد در تیرماه پس از تعدیل فصلی 47.2 برآورد شده است. این دومین ماه متوالی است که این شاخص پیش نگر زیر 50 ثبت شده و زنگ خطر رکود را به صدا درآورده است.

۰۳مرداد

هشدار قیمت‌ها در اقتصاد ایران؛ تورم ماهانه برای چهارمین ماه متوالی بالای ۲ درصد ثبت شد

تب تیز تورم تیر

تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد نرخ تورم ماهانه برای چهارمین ماه متوالی در سال جدید بالاتر از ۲درصد به ثبت رسید و در تیرماه عدد ۲.۲ درصد را رقم زد. این در حالی است که تورم نقطه به نقطه نیز با ثبت عدد ۳۲.۲درصد برای سومین ماه متوالی افزایشی بود. بانک مرکزی پیش از این اعلام کرده بود که هدف تورمی سال۱۴۰۳، کانال ۲۰درصدی خواهد بود؛ این یعنی نرخ تورم نقطه به نقطه در اسفندماه سال۱۴۰۳ عددی کمتر از ۳۰درصد را به ثبت برساند. این در حالی است که تحقق این هدف مستلزم فراتر نرفتن میانگین نرخ تورم ماهانه از ۲.۲درصد است. اما چهارماه ابتدایی سال جاری میانگین نرخ تورم ماهانه ۲.۶درصد بوده که از فاصله گرفتن آن از محدوده مجاز حکایت دارد. جزئیات تورم تیرماه نشان می‌دهد حدود یک‌واحد درصد از تورم ۲.۲درصدی آن به بخش مسکن، آب، برق و گاز مربوط می‌شود.

۱۷تیر

مرکز پژوهش‌های اتاق ایران شامخ خرداد را 44.9 اعلام کرد

انجماد کسب‌وکارها در فصل گرما

روند شاخص مدیران خرید (شامخ) در خردادماه از کاهش فعالیت کسب‌وکارها و سقوط این شاخص به پایین‌ترین رقم 44 ماهه حکایت دارد. قطعی برق، مشکل مواد اولیه و ارز و نااطمینانی از نتیجه انتخابات از عوامل این اتفاق بوده است.

۲۳خرداد

مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی مشهد، نرخ تورم استان در دو ماهه نخست امسال را بررسی کرد

شیب ملایم رشد تورم در خراسان رضوی

تورم یکی از شاخصه‌های کلیدی نشان‌دهنده وضعیت اقتصاد است که دولت‌ها با هدف تحقق رشد و ثبات اقتصادی، به منظور کنترل آن تلاش زیادی می‌کنند؛ اما نرخ تورم در چند سال اخیر در کشور و به تبع آن در خراسان رضوی رو به رشد بوده است. در سال جاری، افزایش تورم در خراسان رضوی با شیب ملایمی در اردیبهشت ماه همراه بوده؛ به طوری که تورم ماهانه استان در اردیبهشت ماه، 0.5 درصد نسبت به فروردین ماه افزایش داشته و به ۳.۸ درصد رسیده است.

۲۳خرداد

صادرات غیرنفتی ایران ارزان‌تر شد؟

مرکز آمار ایران گزارش شاخص قیمت کالاهای صادراتی را برای زمستان گذشته منتشر کرد.

۱۹خرداد

ضرورت برچیدن بساط اقتصاد دستوری

دکتر موسی غنی‌نژاد ـ اقتصاددان // در شرایطی که تورم مزمن دو‌رقمی با بی‌ارزش کردن پول ملی امان مردم را بریده است طبیعتا وعده بهبود وضعیت اقتصادی سکه رایج تبلیغات انتخاباتی نامزدهای ریاست‌جمهوری پیش‌رو خواهد بود. بنابراین تامل در شرایط لازم برای تحقق این وعده انتخاباتی ضروری به نظر می‌رسد. معضلات اقتصاد ایران از سوی کارشناسان و اقتصاددانان به خوبی احصا شده و اینجا نیازی به توضیح تفصیلی آنها نیست، فقط اشاره می‌کنیم که تورم مزمن سالانه در حدود ۴۰ درصد در پنج سال گذشته ملموس‌ترین مشکلی است که اکثریت قریب به اتفاق مردم با آن دست‌به‌گریبان‌اند و از آن به‌شدت رنج می‌برند.

۰۹خرداد

آخرین آمار گمرک رشد قابل‌توجه در واردات کالاهای اساسی را نشان می‌دهد

کنترل قیمت‌ها با ابزار واردات

گمرک ایران آخرین آمار واردات کالاهای اساسی را منتشر کرده‌است. بر اساس این آمارها، در دو ماه نخست سال‌جاری، بیش از ۴‌میلیون ‌تن کالای اساسی به ارزش ۲‌میلیارد و ۳۷۴‌میلیون دلار وارد کشور شده‌است. رقمی که نسبت به مدت مشابه در سال‌۱۴۰۲، بیش از ۲۶‌درصد از نظر وزن و ۱۷‌درصد از نظر ارزش رشد داشته‌است.

۲۷اردیبهشت

رشد تورم سالانه معدن در سال ۱۴۰۲

تورم بلندمدت 2 گروه معدنی از 40 درصد عبور کرد

تورم بلندمدت بخش معدن در سال 1402 در مسیر صعودی قرار گرفته و بیشتر شده است. این نرخ در گروه «سایر معادن» به مرز 50 درصدی نزدیک شده و بیشترین مقدار را در میان 3 زیرگروه تشکیل‌دهنده بخش معدن به خود اختصاص داده است.

۲۳اردیبهشت

نرخ بهره، بانک مرکزی و …

دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // مدت‌هاست که درباره چگونگی اجرای سیاست‌های پولی توسط بانک مرکزی توصیه‌های مختلف و حتی کاملا متضاد مشاهده می‌شود و درباره اثر سیاست‌های پولی به‌ویژه درباره کنترل تورم نیز اظهارنظرهای بسیار متفاوت و گاه متضادی دیده می‌شود. اما اگر اندکی از پیش‌داوری ناشی از نوع نگاه سیاسی خارج شویم و مبتنی بر دانش خالص اقتصادی اظهارنظر کنیم، چه می‌توانیم بگوییم.

۱۱اردیبهشت

عوامل اصلی شکل‌گیری معضل شماره یک اقتصاد ایران چیست؟

بازیگران سریال تورم

یک پژوهش جدید درباره ریشه‌ها و ویژگی‌های تورم در ایران، بازیگران اصلی این پدیده مزمن را معرفی کرد. این مطالعه نشان می‌دهد که از میان تکانه‌های تحریمی و تکانه‌های پولی، تحریم‌ها اثر ماندگارتری بر افزایش تورم در اقتصاد ایران دارند. علت این امر به این نکته بازمی‌گردد که تکانه خارجی از سه کانال انتظارات، تقاضا و عرضه بر تورم و تولید اثر می‌گذارد؛ درحالی‌که اثر تکانه پولی فقط محدود به کانال تقاضا است. در همین ارتباط، احمدرضا جلالی‌نائینی، اقتصاددان، در ارائه آخرین مطالعه خود بر این نکته تاکید کرد که با وجود غالب بودن اثر تحریم و نرخ ارز در کوتاه‌مدت، در بلندمدت عامل پولی تعیین‌کننده اصلی نرخ تورم است و نباید از آن غافل شد. به عقیده این استاد دانشگاه، با توجه به اثرگذاری تکانه خارجی بر کاهش ارزش ریال و نیاز واحدهای تولیدی به سرمایه در گردش، سیاستگذار پولی با بده‌-بستان میان رکود و تورم مواجه می‌شود و با پاسخ به این نیاز، متغیرهای پولی نظیر پایه پولی را افزایش می‌دهد.

۱۰اردیبهشت

روند کاهشی رشد شاخص قیمت تولیدکننده ادامه یافت

تورم پیش‌نگر در سراشیبی

تورم نقطه به نقطه تولیدکننده در فروردین‌ماه به ۲۳.۸ درصد رسیده است که حاکی از کاهش ۰.۷ واحد درصدی این متغیر در مقایسه با ماه گذشته است. وضعیت تورم تولیدکننده که به‌عنوان تورم پیش‌نگر شناخته می‌شود، نشان از روند کاهشی ولی کند انتظارات تورمی دارد.

۲۵فروردین

تورم، فشار هزینه و پول

دکتر تیمور رحمانی ـ عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران // گرچه غالب اقتصاددانان کشور پذیرفته‌اند که تغییرات حجم پول یا به بیان دقیق‌تر تغییرات حجم نقدینگی فراتر از توان تولید اقتصاد (مستقل از اینکه این رشد نقدینگی چگونه شکل گرفته است) عامل اصلی ورای شکل‌گیری و تداوم تورم بالای اقتصاد ایران است، اما متداول است که در نشست‌های اقتصاددانان، عده قلیلی هم هستند که چنین باور ندارند و به موضوعاتی مانند مشکلات ساختاری (که البته نمی‌دانم این مشکلات ساختاری چرا در افغانستان وجود ندارد و در اقتصاد بزرگ و دارای ساختار متنوعی از تولید کالاها و خدمات و دارای لشکری بزرگ از نیروهای تحصیل‌کرده و مسلط به دانش روز و دارای درجه‌ای قابل قبول از زیربناهای اقتصادی وجود دارد) اشاره می‌کنند. به‌طور مشخص، برخی از تحلیلگران اقتصادی کشور به تورم فشار هزینه و به افزایش نرخ ارز متاثر از وجود تحریم‌ها به عنوان عامل تورم بالای اقتصاد ایران اشاره می‌کنند.

۲۶اسفند

نکاتی درباره رشد اقتصاد ایران

دکتر حسین عباسی، اقتصاددان ـ‌ اقتصاد ایران بعد از دوران طولانی رکود، رشدی در حدود ۴درصد را تجربه می‌کند. همچنین تورم که در سال‌های گذشته به طور مستمر بیش از ۴۰‌درصد بوده، طبق آمار منتشرشده، روندی کاهشی داشته است. تصمیم‌گیران اقتصادی در سخنان خود به عواملی از قبیل مهار رشد نقدینگی، اصلاح بودجه و منضبط کردن دولت، حذف ارز ترجیحی و انتقال یارانه‌ها به انتهای زنجیره مصرف، اصلاح نظام مالیاتی، بهبود فضای کسب‌وکار و نیز افزایش تعامل با همسایگان و شرکای راهبردی اشاره کرده‌اند. میزان جدیت تصمیم‌گیران در اجرای این سیاست‌ها، نحوه اجرای آنها و نیز میزان موفقیت آنها، در صورت انتشار مستمر آمار قابل اتکا، در آینده قابل ارزیابی خواهد بود. ولی توجه تصمیم‌گیران به چنین سیاست‌هایی را که مبنای درست اقتصادی دارند، به فال نیک می‌گیریم.

۱۹اسفند

روایت ۱۱ ساله تورم تولیدکننده در ایران

آمارهای تورم تولیدکننده کشور در ۱۱ سال اخیر نشان می‌دهد تورم پیشران فصلی در این مدت روند کلی افزایشی تا تابستان ۹۹ داشته و به بالاترین سطح خود رسیده اما بعد از آن وارد فاز نزولی شده به طوری که در پاییز امسال به پایین ترین سطح از زمستان ۱۴۰۰ تا کنون رسیده است.

۱۵اسفند

تورم سالانه بخش معدن در پاییز ۱۴۰۲ افزایش داشت

مانع تورمی توسعه معادن

گروه معدن و صنایع معدنی : تورم سالانه معدن در چهار فصل منتهی به پاییز۱۴۰۲ نسبت به دوره مشابه سال‌قبل افزایش ۴۷‌درصدی را نشان می‌دهد. بی‏‏‏‌ثباتی‏‏‏‌های اقتصادی، تورم ساختاری، بخشنامه‏‏‏‌های خلق‌الساعه، روند نزولی سرمایه‌گذاری در بخش معدن، ماشین‌آلات و زیرساخت‌های فرسوده از جمله عواملی هستند که باعث‌شده قیمت تولیدکننده بخش معدن همچنان روند افزایشی داشته‌باشد. قیمت مواد اولیه، هزینه انرژی، حمل‌ونقل و دستمزد نیز رشد هزینه‌ها در بخش معدن را به‌دنبال داشته‌است. از طرف‌دیگرحقوق بالای دولتی و قیمت‌گذاری دستوری به‌جای تعیین نرخ براساس عرضه و تقاضا نیز علاوه‌بر اینکه بر سودآوری معادن تاثیرگذار بوده، افزایش هزینه‌های تولیدکننده بخش معدنی را به‌دنبال داشته‌است.

۱۴اسفند

مرکز آمار گزارش تورم کالاهای صادراتی در پاییز ۱۴۰۲ را منتشر کرد؛

صادرات کالاهای مکانیکی و برقی 60 درصد گران شد

در پاییز 1402 بیشترین تورم فصلی کالاهای صادراتی بر حسب ریال برای وسایل مکانیکی و برقی و بیشترین تورم نقطه به نقطه این کالاها برای چربی‌ها و روغن‌های حیوانی و نباتی بوده است.

۱۴اسفند

ارز، بهره و تورم

دکتر پویا جبل‌عاملی // سه متغیر نرخ ارز، نرخ بهره و تورم کاملا در هم تنیده هستند. در بلندمدت، هر اثری بر یکی از آنها بر دو متغیر دیگر نیز موثر است. این وضعیت حتی در کشورهایی که چارچوب مدرن سیاست پولی وجود دارد و نرخ ارز در یک رژیم انعطاف‌پذیر تعیین می‌شود و سیاستگذار پولی، تورم را تنها با ابزار نرخ بهره مورد هدف قرار می‌دهد، مشاهده می‌شود. هرگونه اقدام سیاستی که بخواهد رابطه ذاتی بین این سه متغیر را بر هم بزند در بلندمدت به ناپایداری پولی منجر می‌شود.