خودروهای شخصی و عمومی و مازوتسوزی نیروگاه توس؛ دو عامل اصلی هوای آلوده مشهد
تجمیع پروانههای ساخت، گامی برای رفع چالشهای صنایع غذایی
بنبست دیوانسالاری تمرکزگرا در عرصه اقتصاد
اقتصاد ایران بر سر یک دوراهی تاریخی
چهارمین شماره نشریه «اتاق اقتصاد» منتشر شد
اتاق اقتصاد – شماره چهارم (بهار 1405)
سهم ایران در تجارت چین
۸۰ درصد بازار وارداتی تاجیکستان در اختیار رقباست / ایران چگونه سهم خود را افزایش میدهد؟
شهرام عیدی زاده، پژوهشگر اقتصادی و مدرس دانشگاه در این یادداشت درباره تبارشناسی نظام قیمت گذاری دستوری در ایران می گوید.
رییس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت: باید به تولیدکنندگان در حوزه معدن اعتماد شود، اگر فشار بیاورند کار در حوزه معدن قفل میشود.
میزان صادرات غیرنفتی ایران به افغانستان در سال۱۴۰۲ بـه یک میلیارد و ۸۷۱میلیون دلار رسید که این میزان، افزایش ۱۳.۶درصدی را در مقایسه با زمان مشابه سال 1401 نشان می دهد.
مهمترین و نخستین شرط اساسی در توسعه، پیشرفت، اشتغالزایی، تأمین زیرساختها و به صورت کلی رشد، وجود منابع مالی است؛ موضوع مهمی که اگر نباشد یا به صورت مداوم و براساس برنامهها محقق نشود، توسعهای رخ نخواهد داد یا با کندی پیشرفت مواجه خواهیم شد. با توجه به شعار سال یعنی جهش تولید با مشارکت مردم این پرسش مطرح میشود که در برنامه بودجهریزی کشور شرایط خراسان رضوی به چه صورت است.
دبیر کمیسیون کشاورزی، امور دام و طیور و صنایع وابسته اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت: تصمیمگیری برای خاموشی چاه موتورهای کشاورزی با روشهای فعلی به تولید ضربه وارد میکند.
عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت: توقف کامیونها در مرز خسارتهای زیانباری به پیکره اقتصادی وارد میکند، علیرغم نشستها و رایزنیهای مسئولین در سطح استان در بحث مدیریت واحد مرزی و اجرای طرح جامع روانسازی، عملا امروز در دوغارون_اسلامقلعه صدها دستگاه کامیون در پارکینگها موجود بوده و محمولههای ترانزیتی و سوختی متوقف هستند
بررسی آخرین آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران نشان می دهد که میزان صادرات خراسان رضوی در سال گذشته از نظر وزنی نسبت به سال1401، 32درصد و از نظر ارزشی، 18درصد افزایش یافته است. افغانستان، ترکمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، عراق، پاکستان، امارات متحده عربی، قرقیزستان، چین و قزاقستان 10کشور اول مقصد کالاهای صادراتی خراسان رضوی بوده اند.
محمود امتی، عضو هیئترئیسه اتاق بازرگانی خراسانرضوی گفت: تعطیلات اگر به پنجشنبه و جمعه بیفتد، عملاً مشکلات و گرههای زیادی را برای اقتصاد بینالمللی ما خلق خواهد کرد.
مشارکت مردمی در ساختار اقتصاد هر جامعه یکی از مهم ترین عوامل رشد تولید و رونق اقتصادی است. لیکن این مهم، احتیاج به بسترسازی و تامین ساختار منسجم برای ورود مردم به بخش های مختلف اقتصادی دارد. در این راستا دولت وظیفه تامین این ساختارها را دارد. بسترسازی برای اقتصاد پررونق دارای لایه های مختلف سخت افزاری و نرم افزاری گوناگونی است و در این ترکیب بندی می توان تامین انرژی را اولیه ترین و همچنین اصلی ترین موضوعات در ساخت بستر مناسب برای مشارکت مردم در اقتصاد و تولید دانست. به طوری که اصلا نمی توان بدون انرژی و خدماتی مانند آب و ارتباطات تصور توسعه را نیز از سر گذراند.
از سال1390 که به نام «جهاد اقتصادی» نام گذاری شد، تا سال1403 که با شعار «جهش تولید با مشارکت مردم» نام گرفت، بیش از یک دهه است که مسئله اقتصاد محور نام گذاری سال ها بوده است. امسال نیز شعار «جهش تولید با مشارکت مردم» حاکی از تأکید بر اقتصاد مردمی و برطرف کردن موانع برای حضور مردم در عرصه تولید و توجه ویژه به ظرفیت های مردمی است؛ ظرفیت های اقتصادی که در بخش خصوصی نمود بیشتری دارد؛ به ویژه در استان خراسان رضوی که بیش از 90درصد صنایع متعلق به بخش خصوصی است. از این رو توجه ویژه به بخش خصوصی با نگاه رفع موانع تولید، حمایت های دولتی و قانون گذاری تسهیلگر در بخش ایجاد و توسعه تولید، می تواند در مسیر تحقق این شعار مؤثر باشد. در این باره با نایب رئیس اتاق بازرگانی، رئیس دبیرخانه شورای گفت وگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی، رئیس اتاق تعاون خراسان رضوی، رئیس اتاق اصناف مشهد، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی و رئیس اتحادیه دامداران خراسان رضوی گفتوگو کردیم که در ادامه می خوانید.
رئیس دبیرخانه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی گفت: سه قوه، بخش خصوصی و تعاونی باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند تا به عنوان یک مجموعه تاثیرگذار بتوانند برنامهای اجرایی برای شعار سال ترسیم و یک تحول اقتصادی ایجاد کنند.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی اظهار داشت: در حال حاضر بسیاری از واحدهای قطعه سازی به دلیل مشکلات نقدینگی با نیمی از ظرفیت تولید خود فعالیت می کنند و تولید در برخی از شرکت های قطعه سازی نیز به دلیل عدم تامین سرمایه در گردش کافی متوقف شده است.
مالیات در نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی سدی در مقابل تولید است، اما وجود سیستم مالیاتی مناسب می تواند یک کانال مهم در تأمین منابع موردنیاز دولت و ارائه خدمات مناسب به مردم باشد. حالا با توجه به نزدیک شدن به پایان سال «مهار تورم، رشد تولید» این سؤال مطرح است که سازمان امور مالیاتی تا چه اندازه توانسته در راستای تحقق شعار سال گام بردارد؟ اما پیش از این باید پرسید که مالیات ستانی چطور می تواند به رشد تولید کمک کند؟
مروری بر اظهارات فعالان اقتصادی در سال های اخیر نشان می دهد که مواردی مانند کمبود نقدینگی به دلیل همراهی نکردن بانک ها و رفع تعهد ارزی، همواره جزو مشکلات کارآفرینان خراسانی بوده اند. همین مسئله سبب شد تا دبیرخانه شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی بسته 34بندی را با محوریت مسائل و چالش های بخش بانکی، ارزی و تأمین مالی بخش خصوصی و بنگاه های اقتصادی استان ارائه کند. این بسته 7دی ماه در صد و یازدهمین جلسه شورای گفت وگوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی، با حضور محمدرضا فرزین ، رئیس کل بانک مرکزی، به تصویب رسید. با توجه به اینکه نزدیک به سه ماه از تصویب این بسته می گذرد، با رئیس دبیرخانه شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی خراسان رضوی گفت و گو کردیم و از او میزان اجرایی شدن این بسته را جویا شدیم.
بیشتر مبادلات تجاری خراسان رضوی با افغانستان و کشورهای آسیای میانه براساس ریال انجام می شود، با این حال تأکید بانک مرکزی مبنی بر بازگشت ارز حاصل از صادرات به صورت دلار یا یورو سبب می شود تا صادرکنندگان مجبور شوند که از محل های دیگری این ارز را تأمین کنند، این مسئله در عمل هزینه صادرات را افزایش می دهد. اخیرا فرزین، رئیس بانک مرکزی، در جمع فعالان اقتصادی خراسان رضوی وعده داده است که به منظور حل این مشکل به زودی ریال آف شور برای مبادلات تجارت خارجی کشور راه اندازی شود، اما ریال آف شور چیست و چه عملکردی دارد؟
عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت: مجلس باید بداند دریافت مالیات از مسیرهای مختلف دردی را دوا نمیکند حتی مُسَکنی هم برای بهبود وضعیت اقتصادی موجود نیست. مشکلات اقتصادی کشور باید از بیخ و بن حل شود و این تنها با رفع تحریم امکانپذیر است. انتظار فعالان اقتصادی از مجلس آینده این است که به دنبال راهحلهای اساسی در رفع چالشهای اقتصادی کشور باشد.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت: ضروری است نمایندگان مجلس دوازدهم، سیاستهای پایدار و مدت دار در حوزه انرژی داشته باشند و از پیشنهادهای بخش خصوصی در این عرصه بهره ببرند.
نایب رئیس کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق بازرگانی خراسان رضوی در گفتوگو با شهرآرا: با توجه به وجود بارگاه امام هشتم(ع) در مشهد و ظرفیت هایی مانند وجود 55 درصد از واحدهای اقامتی کشور در این شهر، مهم ترین خواسته ما حضور یک یا دو نماینده از مشهد یا استان در فراکسیون گردشگری مجلس شورای اسلامی به عنوان رئیس یا دبیر است. با توجه به ظرفیت مشهد و خراسان رضوی در حوزه گردشگری، نمایندگان باید در این فراکسیون و دیگر کمیسیون ها و فراکسیون های مرتبط نقش پررنگ تری داشته باشند تا فعالان این حوزه مجبور نباشند برای ارائه نظرات و پیشنهادهای خود و تقویت زیرساخت ها در استان نمایندگان دیگر شهرها را واسطه قرار دهند.
مسئولان اداره راه آهن هرات می گویند که قرار است از اسفندماه صادرات و واردات از طریق راه آهن هرات- خواف آغاز شود. براساس تفاهم نامه افغانستان و ایران، در سال نخست قرار است تا 500هزار تُن کالا های وارداتی و صادراتی از طریق این راه آهن میان دو کشور انتقال یابد .از طرفی رئیس راه آهن هرات اعلام کرده است که در اسفندماه از طریق این راه آهن واردات و صادرات انجام می شود و در آخر اسفند یا اول بهار این خط آماده حمل و نقل مسافر نیز خواهد بود.
خراسان رضوی استانی معدن خیز است و معادن جزو مزیت های سرمایه گذاری در این خطه به شمار می رود. سنگ آهن با ۵۹معدن، آهک و آلوویوم آهکی با ۴۴معدن، سنگ تزیینی و نما با ۲۴۳معدن، کرومیت با ۷۱معدن، مس با ۵۲معدن، گچ با ۵۱معدن، طلا با 8معدن، منگنز با ۳۶معدن و سیلیس با ۲۷معدن جزو معادن مهم استان هستند و ذخیره قطعی برخی از آن ها به بیش از یک میلیاردو۲۰۰میلیون تن می رسد. بااین حال، فعالان بخش معدن می گویند وجود برخی مشکلات مانند تأمین ماشین آلات، افزایش حقوق دولتی و ناهماهنگی دستگاه های متولی سبب شده است بخش معدن آن گونه که باید نتواند ظرفیت هایش را عملی کند. فعالان بخش معدن معتقدند مجلس شورای اسلامی به دلیل جایگاهی که دارد، می تواند از طریق اصلاح برخی قانون ها و همچنین تسهیل تأمین ماشین آلات، بسترهای لازم را برای رشد بخش معدن فراهم کند.
طبق آمار ارائه شده، کشور امسال در نقطه اوج مصرف حدود 12 هزار مگاوات ناترازی انرژی برق داشت؛ اگرچه در دو سال اخیر 8 هزار مگاوات به توان تولید کشور اضافه شده اما رشد مصرف حدود 5 تا 6 درصدی در هر سال نمی تواند ناترازی را رفع کند که هیچ، حتی به میزان ناترازی نیز می افزاید.
خراسان رضوی دارای سه گذرگاه مرزی فعال شامل دوغارون با افغانستان و لطف آباد و سرخس با ترکمنستان است که هرسه سهم مهمی از این تجارت را برعهده دارند. همچنین بر اساس اعلام مسئولان راه آهن خراسان، ۸۵درصد ترانزیت ریلی کشور از گذرگاه ریلی سرخس می گذرد و همین نشان می دهد که ایستگاه راه آهن سرخس، معبر مهم ترانزیت ریلی ایران است.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی مشهد گفت: تامین مالی در بخش صنعت، با سختی و دشواری زیادی مواجه است. کمبود منابع، هزینههای بسیار بالای نهادههای تولید و افزایش قیمت چندباره این نهادهها، صنایع را بسیار تحت فشار قرار میدهد. در بسیاری از کشورها، تامین مالی بینالمللی یکی از راهکارهای موجود در روند موفقیت واحدهای اقتصادی و کاهش هزینه بنگاهها است؛ اما تحریمها باعث شده که شرکتهای اقتصادی و حتی خود بانکها در ایران از این امکان محروم باشند.
مجلس شورای اسلامی به عنوان خانه ملت از اهمیت شایان توجهی در شکل گیری جهت کلی اقتصاد کشور برخوردار است؛ به طوری که محور قانون گذاری و نظارت بر اجرای صحیح قوانین وضع شده می تواند سبب گره گشایی از مشکلات واحدهای تولیدی شود.
خراسان رضوی به دلیل نزدیکی به کشورهای آسیای میانه و همچنین به دلیل برخورداری از موقعیت ترانزیتی مناسب دارای ظرفیت های زیادی برای توسعه صادرات است.