آماده ورود به فاز جدیدی از مشارکتهای اقتصادی میان ایران و افغانستان هستیم
صادرات قند در پیچوخم سهمیهبندی؛ ناوگان حملونقل گرفتار کمبود سوخت، روغن و لاستیک
دغدغه فعالان اقتصادی، ثبات قوانین گمرکی و تسهیل رویههای تجاری است
روز ملی زعفران؛ فرصتی برای بازنگری در مسیر توسعه این محصول
بخش خصوصی به دنبال مدل اقتصادی بهینهسازی مصرف گاز صنایع
سهاستراتژی طراحی مشوقهای نوآوری
دلایل گسل تورم و نقدینگی
مبارزه با قاچاق باید از شناسایی ریشههای اقتصادی و مقرراتی آن آغاز شود
وضعیت معادن سنگ آهن در ایران و به ویژه خراسان رضوی که یکی از قطبهای مهم تولید این ماده معدنی در کشور به شمار میرود، تحت تأثیر افزایش اخیر حقوق دولتی معادن سنگ آهن قرار گرفته است.
از نظر تاریخی استخراج زغالسنگ از معادن، بهویژه معادن زیرزمینی، یکی از پرریسکترین فعالیتها از نظر سلامتی نیروی کار است. از جمله اصلیترین خطرات پیشروی معدنکاری در معادن زیرزمینی زغالسنگ میتوان به گردوغبار، انفجار، مسمومیت با گاز، آتشسوزی، نفوذ آب، خطرات ناشی از جریانهای الکتریکی و برقگرفتگی، برخورد ماشینآلات با یکدیگر و کارکنان، سقوط تجهیزات و افراد، ریزش معدن و گازگرفتگی اشاره کرد. طبق آمار ایمنترین روش استخراج زغال از معادن استفاده از تجهیزات کنترل از راه دور است و استخراج به صورت دستی ریسک فعالیت معدنکاری را در معادن زغالسنگ بهشدت افزایش میدهد. مدیریت و کنترل بخشهای مختلف معدنکاری نیازمند ابزارهای نوین است تا بتواند با کاهش هزینهها و ریسکها بهرهوری را افزایش دهد.
رئیس هیات عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی (ایمیدرو) گفت: ۲۷۰ پروانه اکتشاف در قالب ۳۰ بسته سرمایهگذاری به ارزش ۱۸ هزار میلیارد تومان تا پایان سال به بخش خصوصی واگذار میشود.
آخرین گزارش مرکز آمار ایران نشان میدهد که تورم سالانه تولیدکننده در بخشهای صنعت و معدن کشور در اردیبهشتماه ۱۴۰۴ به رقم چشمگیر ۳۳ درصد نزدیک شده است؛ افزایشی که از تشدید فشارهای اقتصادی بر فعالان صنعتی حکایت دارد و زنگ خطری جدی برای آینده تولید و سرمایهگذاری در کشور به صدا درآورده است.
نایب رئیس اتحادیه تولید کنندگان و صادر کنندگان محصولات معدنی گفت: متاسفانه هنوز ۴۰ درصد ظرفیت معدنی موجود در داخل کشور استفاده نشده است.
بخش معدن ایران از دیرباز بهدلیل مسائلی نظیر کمبودهای ارزی، سیاست خودکفایی و تنگنای تحریم از دسترسی به ماشینآلات روز محروم مانده است. این موضوع تا حدی است که عمر ماشینآلات معدنی کشور بهطور میانگین بیش از ۲۰سال است و همین عامل سبب کاهش بهرهوری و افت مقیاس تولید شده است.
با شفافشدن آمارهای بخش معدن چهره واقعی این حوزه برملا شد. دادههای وزارت صمت از سه سالصدور پروانههای بهرهبرداری معدنی نشان از یک جهش نسبی در فعالیت معدنی طی دوره زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ دارد. بهرغم افزایش تعداد پروانههای بهرهبرداری و افزایش تعداد شاغلان در برخی استانها، نابرابری استانی ادامه یافته و شواهد موجود خبر از عدمرغبت به معدنکاری در بسیاری از استانهای کشور دارد.
نائبرئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت: در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷، مشهد به عنوان شهر جهانی گوهرسنگها انتخاب شد و رقبای آن، شهری مانند بانکوک بود که هر دو از نظر حملونقل و زیرساختهای تجاری وضعیت مناسبی داشتند. این انتخاب نشاندهنده ظرفیت بالای مشهد در این صنعت است، اما باید زیرساختهای لازم برای بهرهگیری از این فرصت فراهم شود.
بر اساس اعلام دیوان محاسبات کشور، صاحبان معادن میتوانند حقوق دولتی را طبق سازوکار مواد 47 و 48 قانون محاسبات عمومی کشور بهصورت قسطی پرداخت کنند.
بحران سوخت و سیاستهای ناکارآمد تخصیص آن، چالشهای جدی برای معادن و صنایع معدنی خراسان رضوی به وجود آورده است.
تورم تولیدکننده بخش معدن در مهرماه سالجاری، ۲۳۴۴واحد اعلام شده که از کاهش تورم ماهانه و سالانه حکایت دارد. با وجود این، تورم نقطه به نقطه بخش معدن در اولین ماه پاییز روند افزایشی داشته است. مرکز آمار ایران طی گزارشی، تورم تولیدکننده بخش معدن در مهرماه سالجاری را منتشر کرد که براساس آن، قیمت تولیدکننده بخش معدن در مهرماه ۱۴۰۳ (۲۳۴۴.۱) اعلام شد که نسبت به ماه قبل (تورم ماهانه) ۰.۹درصد، نسبت به ماه مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ۲۸.۷درصد و در ۱۲ماه منتهی به ماه جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه)، ۲۷.۸درصد افزایش داشته است.
حوزه معدن همیشه جزو فعالیتهای اقتصادی پرچالش در کشورمان بوده است. از یکطرف مدعی هستیم که حدود ۱۰درصد ذخایر معدنی جهان در ایران قرار گرفته است؛ هرچند بهدلیل فقر فاحش اکتشافات هیچوقت برای این آمار دلایل کافی ارائه نشده است. اما اگر آن را با مسامحه بپذیریم و حتی به کمتر از آن یعنی ۵درصد هم رضایت دهیم، زمانی که وارد محاسبات اقتصادی میشویم، مشاهده میکنیم که بهرغم این پتانسیل، کشور ما نقش قابلتوجهی در گردش مالی معدن و صنایع فرآوری دنیا ندارد.
تورم تولیدکننده بخش معدن در دوازده ماه منتهی به تیر ماه، نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه)، ۳۴.۲ درصد افزایش داشته است.
معدنکاری یکی از قدیمیترین فعالیتهای بشری است. قدمت معدنکاری به تمدنهای باستانی برمیگردد. در آن زمان، مردم مواد معدنی و فلزات را برای ساخت ابزار و تجارت استخراج میکردند. امروزه معدن کاری در حال تجربه یک انقلاب فناوری است. در سالهای اخیر، تقاضای جهانی مواد معدنی افزایش یافتهاست و همین مساله باعثشده تا بخش معدن برای پاسخ به این افزایش تقاضا، بهدنبال ابزارهایی باشد که کارآیی را در بخشهای مختلف زنجیره ارزش معدن بهبود بخشد.
نایبرئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران گفت: برنامه هفتم توسعه رشد ۱۳درصدی را برای بخش معدن پیشبینی کرده است، در حالی که برای تحقق این مهم باید ۵۰میلیارد دلار در این حوزه سرمایهگذاری شود.
معاون معادن و فرآوری مواد وزارت صمت با اشاره به شیطنتهای رسانهای مبنی بر حساس کردن مردم افغانستان نسبت به همکاری معدنی با ایران گفت: به نظرمیرسد دولت افغانستان یک مقدار نیاز به زمان دارد تا خودش را برای راهاندازی پروژههای بزرگ معدنی آماده کند.
انواع کالاهای صادرشده توسط یک کشور، یکی از عوامل مهم تعیینکننده آسیبپذیری آن کشور دربرابر شوکهای اقتصادی برونزا هستند. اکثر کشورهای درحالتوسعه برای درآمدهای صادراتی به کالاهای خام وابسته هستند و از ۱۴۱ کشور درحالتوسعه، ۹۵ کشور برای حداقل ۵۰درصد از درآمد صادراتی خود به کالاهای با ارزشافزوده پایین وابسته هستند. قیمت جهانی کالاها در کوتاهمدت و میانمدت نوسان زیادی دارد و گاهی اوقات تا ۵۰درصد در یک سالتغییر قیمت اتفاق میافتد؛ علاوهبر این، نوسان قیمت در طول زمان و در طیف وسیعی از کالاها در حال افزایش است.
بخشنامه موضوع تعیین تکلیف محدوده های ثبت شده در سامانه کاداستر جهت سایر مواد معدنی مشابه در بازه زمانی ممنوعیت ثبت مواد معدنی گروه های یک و ۲ ابلاغ شد.
تورم بلندمدت بخش معدن در سال 1402 در مسیر صعودی قرار گرفته و بیشتر شده است. این نرخ در گروه «سایر معادن» به مرز 50 درصدی نزدیک شده و بیشترین مقدار را در میان 3 زیرگروه تشکیلدهنده بخش معدن به خود اختصاص داده است.
رییس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت: باید به تولیدکنندگان در حوزه معدن اعتماد شود، اگر فشار بیاورند کار در حوزه معدن قفل میشود.
اینترنت اشیا (IoT) بهعنوان یکی از موضوعات پیشروی فناوری و ارتباطات، نقش بسیار مهمی در بهبود و بهینهسازی صنایع مختلف ایفا میکند. یکی از صنایعی که اینترنت اشیا توانسته تحولات چشمگیری را ایجاد کند، معدن و صنایع معدنی است. باتوجه به محدودیتها و سختیهای این صنعت، استفاده از فناوری اینترنت اشیا بهمنظور بهبود عملکرد، کاهش هزینهها و افزایش ایمنی بیشتر در معدنها امری ضروری بهحساب میآید. سنسورهای هوشمند برای اندازهگیری و مانیتورینگ اطلاعات محیطی، استفاده از راهبردهایی مانند تحلیل دادهها و هوشمصنوعی بهمنظور بهبود فرآیندهای تصمیمگیری و بهینهسازی عملکرد، دستیابی به سیستمهای اتوماسیون پیشرفته و استفاده از روباتهایی هوشمند بهمنظور افزایش ایمنی بیشتر و... همه نوآوریهایی هستند که بهوسیله اینترنت اشیا در معادن امکانپذیر شدهاست. استفاده از اینترنت اشیا در معادن میتواند به شرکتها کمک کند تا این چالشها را بهبود بخشند و بهسرعت به نتایج مثبتی دستیابند. این مقاله از خبرگزاری (Mining technology) به بررسی این نوآوریها و بیم و امید کاربرد آنها خواهد پرداخت.
بررسی صادرات غیرنفتی طی سال۱۴۰۲ به تفکیک بخشهای عمده و مقایسه با سالقبل نشان میدهد معدن و صنایع معدنی سهم ۲۸درصدی از صادرات داشتهاند. صادرات معدن و صنایع معدنی در سال۱۴۰۲، ۱۳میلیارد و ۵۳۷میلیون دلار به وزن حدود ۶۴ میلیون تن بوده که به لحاظ ارزشی نسبت به سالقبل ۱۱درصد و از لحاظ وزنی ۳۲درصد افزایش داشتهاست.
استفاده از فناوریهای نو در معادن روند روبهرشدی در دنیا دارد. در بسیاری از کشورهای معدنخیز دنیا فناوریها دیجیتال و نو و استفاده از هوشمصنوعی، جایگزین شیوههای سنتی شدهاست. بررسیها حاکی از آن است که این فناوریها علاوهبر افزایش کارآیی و بهرهوری در معادن، به کاهش هزینهها و خطرات انسانی منجر شده است. عملیات معدنی اغلب شامل کار در شرایط دشوار و خطرناک است.
محمدحسین بصیری ـ کارشناس و استاد دانشگاه تربیتمدرس // بزرگترین مساله امروز معدن، تامین انرژی و کمبود برق، گاز و آب است. بهرغم اینکه این مشکلات در سالهای اخیر رو به بدتر شدن رفته، دولت زیرساختهای لازم را تقویت نکرده است و فشار حاصل از نبود این زیرساختها بهطور مستقیم بر بخش معدن و مواد معدنی وارد میشود. در اسفندماه سال ۱۴۰۲ به دلیل قطعی گاز در بخش معدن، میلیاردها تومان خسارت بر این بخش از اقتصاد وارد شد. از سوی دیگر نمیتوان آینده خوبی برای این حوزه ترسیم کرد زیرا کمبود برق، در ۶ماه گرم سال، معضل بعدی فعالان معدن خواهد بود. در سالهای گذشته همواره اولویت دولت در تامین برق، مصارف خانگی بود، به حدی که تا ۹۰درصد برق و گاز مصرفی کشور به خانوار اختصاص داده میشود.