• امروز : دوشنبه - ۶ مهر - ۱۴۰۵
  • برابر با : Monday - 28 September - 2026
کل 6737 امروز 6

گزارش و تحلیل

۰۶مهر
رفتارهای آسیب‌زننده به همکاری‌های سازمانی
چرا مدیران موفق گاهی مانع رشد تیم می‌شوند؟

رفتارهای آسیب‌زننده به همکاری‌های سازمانی

بیشتر مدیران ارشد اعتقاد دارند که به خوبی با افراد همکاری می‌کنند و اطرافیان خود را توانمند می‌سازند. با این حال، نظرسنجی از ۱۰ هزار فرد شاغل و ۴۰۰مدیر ارشد نشان داد که دو رفتار خاص مدیران باعث می‌شود کارکنان به نوعی کوچک شوند و فرصت رشد و همکاری کمتری داشته باشند: سلطه بر مکالمات و مدیریت مداخله‌گرا. این دو رفتار، دقیقا نشان از تخصص و صلاحیت مدیران دارد و در سال‌های نخست فعالیت آنها عامل موفقیتشان می‌شود.

۰۵مهر
دهه فرسایش قدرت تجاری
روند تغییرات ۱۰ ساله قیمت کالاهای صادراتی و وارداتی بررسی شد

دهه فرسایش قدرت تجاری

۱۳دی
امارات، استراتژی سرمایه‌گذاری ملی تدوین می‌کند
در هفتاد و هشتمین گزارش «پایش تحولات تجارت جهانی» بررسی شد

امارات، استراتژی سرمایه‌گذاری ملی تدوین می‌کند

امارات، موضوع تنوع‌بخشی به منابع درآمدی خود را در دستور کار گذاشته و ضمن تدوین یک استراتژی سرمایه‌گذاری ملی برای سرمایه‌گذاری، در پی بهره‌برداری از بازارهای جدید جهانی و افزایش فرصت‌های سرمایه‌گذاری خارجی است.

۱۲دی
یک قرن کسری بودجه
سیر تاریخی بودجه‌نویسی در ایران

یک قرن کسری بودجه

اگر می‌خواهید درباره سرنوشت برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی در ایران و سیر تاریخی بودجه‌نویسی بدانید، خواندن این گزارش تفصیلی به شما توصیه می‌شود.

۱۲دی
ناکارآمدی نظام تامین مالی تولید
اصلی‏‏‌ترین ایرادات شورای نگهبان به «طرح تامین مالی تولید و زیرساخت‌ها» مصوب مجلس چیست؟

ناکارآمدی نظام تامین مالی تولید

روند تشکیل‏‏‌ سرمایه‏‏‌ ثابت‏‏‌، در طول سال‌های‏‏‌ اخیر کاهشی‏‏‌ بوده است‏‏‌ و نظام تامین‏‏‌ مالی‏‏‌ تولید، کارآمدی‏‏‌ لازم را ندارد. با روند نزولی‏‏‌ نسبت‏‏‌ تکمیل‏‏‌ سرمایه‏‏‌ به‏‏‌ موجودی‏‏‌ سرمایه‏‏‌ و صعود نسبت‏‏‌ استهلاک به‏‏‌ موجودی‏‏‌ سرمایه‏‏‌، در برخی‏‏‌ سال‌ها شاهد پیشی‏‏‌‌گرفتن‏‏‌ نرخ استهلاک از نرخ تشکیل‏‏‌ سرمایه‏‏‌ بوده‌ایم. در این‏‏‌ راستا و با تمرکز بر بازسازی‏‏‌ نظام تامین‏‏‌ مالی‏‏‌، به‏‏‌خصوص در حوزه تولید، طرح تامین‏‏‌ مالی‏‏‌ تولید و زیرساخت‏‏‌ها در مجلس‏‏‌ به‏‏‌ تصویب‏‏‌ رسیده که برخی موارد آن مورد ایراد شورای نگهبان قرار گرفته است.

۱۲دی
جعبه‌سیاه فرود بیکاری
بخش پنهان آمار جدید اشتغال

جعبه‌سیاه فرود بیکاری

آمار اشتغال در پاییز با ثبت رقم ۲۴.۸میلیون نفری به محدوده قبل از کرونا رسیده و نرخ بیکاری با رقم ۷.۶درصد نسبت به پاییز قبل از کرونا، حدود ۳واحد درصد کمتر شده است. مطابق بررسی‏ها، کاهش نرخ بیکاری بیش از آنکه تحت تاثیر افزایش سطح اشتغال باشد، به‌دلیل افت سطح مشارکت بازار کار است. نرخ مشارکت اقتصاد ایران در پاییز ۴۱.۵درصد گزارش شده که نسبت به پاییز۹۸ حدود ۳واحد درصد کمتر شده است. بنابراین عامل اصلی کاهش نرخ بیکاری در سال‌های اخیر افت میزان مشارکت بوده است. نرخ مشارکت ایران در مقایسه با بسیاری از کشورها از جمله ترکیه و عربستان کمتر است. کارشناسان معتقدند افزایش اشتغال جدید نیز جنس باکیفیتی ندارد. این اشتغال‌زایی عمدتا در حیطه بنگاه‌های خرد زیر ۵نفر صورت می‌گیرد که در زنجیره ارزش بنگاه‌های متوسط و بزرگ قرار نمی‌گیرند و امکان دارد با یک شوک دوباره از بازار کار خارج شوند.

۱۱دی
پیش‌بینی درآمد نفت برای بودجه ‌١۴٠٣
مرکز پژوهش‌های مجلس دورنمای بازار جهانی نفت در سال ‌آتی میلادی را بررسی کرد

پیش‌بینی درآمد نفت برای بودجه ‌١۴٠٣

همه‌ساله پیش از ارائه لایحه بودجه‌ سالانه کشور به مجلس شورای‌اسلامی، گزارش‌هایی توسط مرکز پژوهش‌های مجلس درخصوص رصد تحولات بازار و پیش‌بینی قیمت نفت در بودجه‌سنواتی کشورهای مختلف منتشر می‌شود. در گزارش حاضر، از پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول و اخبار منتشرشده از مصوبات دولتی و پارلمانی برخی از کشورهای صادرکننده نفت استفاده‌شده و بر این اساس و با درنظرگرفتن شرایط بازارهای صادراتی ایران، میزان درآمد کشور از محل فروش نفت پیش‌بینی شده‌است.

۱۱دی
امیدها به برنامه‌هفتم برای حل بحران آبی؟
نظام مدیریت یکپارچه منابع آبی در برنامه هفتم توسعه چه تأثیری بر دشت خشکیده مشهد خواهد گذاشت؟

امیدها به برنامه‌هفتم برای حل بحران آبی؟

آب، یکی از عناصر اصلی برای توسعه اقتصادی است، به ویژه در ایران که کشاورزی در اقتصاد کشور سهم بزرگی دارد. 26درصد اشتغال کشور و 28درصد اشتغال در خراسان رضوی مربوط به بخش کشاورزی است. 23درصد تولید ناخالص داخلی نیز مربوط به همین بخش است که بعد از خدمات، دومین صنعت بزرگ کشور در تولید ناخالص داخلی به حساب می آید. اما لازمه توسعه کشاورزی و اصلا وجود آن، آب است. این درحالی است که این روزها بحران آب وحشتناک ترین چهره اش را به ما نشان می دهد و بیشتر از هر زمان دیگری ما را می ترساند. این مسئله را می توان در تغییر رویکرد سیاست مداران به موضوع آب در تدوین برنامه هفتم توسعه ببینیم.

۱۱دی
غفلت از توسعه در بودجه آب و برق
احکام لایحه بودجه ۱۴۰۳ پوشش‏‏‌دهنده نیازهای بودجه‏‏‌ای برنامه هفتم نیست

غفلت از توسعه در بودجه آب و برق

بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۳ حاکی از این است که احکام مندرج در این برنامه در بخش آب و برق به هیچ عنوان پوشش‌دهنده نیازهای بودجه‌ای از منظر مقادیر اعتباری و تقنینی یک‌ساله، به‌ویژه براساس برنامه هفتم توسعه نیست. این در حالی است که استفاده از ظرفیت قوانین بودجه سنواتی برای دستیابی به اهداف برنامه‏‏‌های پنج‌ساله و تسهیل اجرای قوانین ضروری است و در نظر گرفتن احکام بودجه‌ای مرتبط با این قوانین بالادستی اجتناب ناپذیر است.

۱۰دی
دستمزد به‌صورت منطقه‌ای، مطابق با تورم و هزینه معیشت تعیین شود
مرکز پژوهش‌های اتاق ایران گزارش داد

دستمزد به‌صورت منطقه‌ای، مطابق با تورم و هزینه معیشت تعیین شود

اگرچه براساس ماده 41 قانون کار، حداقل دستمزد می‌تواند بسته به هزینه معیشت در نقاط مختلف کشور و تورم، متفاوت باشد، اما سیاست‌گذاران به این ماده قانونی توجهی ندارند.

۱۰دی
تامین مالی تولید در مه
رویکرد لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ نسبت به بخش صنعت و معدن انقباضی است

تامین مالی تولید در مه

بررسی‏‏‌های مرکز پژوهش‏‏‌های مجلس حاکی از این است که رویکرد لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ نسبت به بخش صنعت و معدن انقباضی است. همچنین به‌رغم تاکید بر برنامه‌محور بودن لایحه بودجه، اهم راهبردهای برنامه هفتم پیشرفت کشور در حمایت هدفمند از افزایش سرمایه‌گذاری در بخش صنعت و معدن، در لایحه بودجه ۱۴۰۳ مغفول مانده است.

۰۶دی
رالی ۲۰۲۳ بورس و تورم
کارنامه بیست شاخص بورس دنیا در ۲۰۲۳ بررسی شد

رالی ۲۰۲۳ بورس و تورم

سال ۲۰۲۳ درحالی به پایان می رسد که عموم بازارهای سهام دنیا به مدار رشد بازگشته اند؛ اما نکته قابل توجه، ریشه این صعود است. صعود بازارهای سهام آمریکا با رشد اقتصادی و در بعضی کشورهای درحال توسعه با تورم اتفاق افتاد.

۰۵دی
تله تورمی قیمت برق
بررسی امکان افزایش قیمت برق برای کاهش ناترازی

تله تورمی قیمت برق

ایران با تله مدیریتی در قیمت‌گذاری برق مواجه است. اگرچه به دلیل شرایط تورمی کشور، افزایش قیمت برق مساله ساده‌‌‌ای نیست، اما یکی از‌‌ راهکارهای اصلی برای جلوگیری از مصرف بی‌‌‌رویه برق و وقوع ناترازی، همین افزایش قیمت است. مشخصا می‌‌‌توان با تغییرات قیمتی، علاوه بر کاهش مصرف بخش خانگی و همچنین بخش صنعت، از ناترازی‌‌‌های موجود نیز جلوگیری کرد. آمارها نشان می‌دهد بین ۱۰ تا ۱۲‌هزار مگاوات ناترازی در صنعت برق کشور وجود دارد که اگر بخواهیم ارزش آن را محاسبه کنیم، رقمی بین ۵.۵ تا ۶.۵میلیارد تومان به دست می‌‌‌آید و دولت با افزایش قیمت برق، این کمبود و ناترازی را هم به صورت قیمتی و هم با کاهش مصرف جبران می‌کند.

۰۴دی
نسل Z از بانک‌ها چه می‏‏‌خواهد؟
راه‌های افزایش تعامل سیستم بانکی با جامعه جوان

نسل Z از بانک‌ها چه می‏‏‌خواهد؟

سیستم بانکی کشور لازم است برای نزدیکی بیشتر با نسل جوان جامعه به استفاده از ابزارهای روزآمد تکنولوژی رو بیاورد. بانک‌ها می‌توانند در کنار بهبود خدمت‌رسانی، نیازهای مشتریان بالقوه خود (نسل‌Z ) را شناسایی و برای وارد شدن به آنها برنامه‌ریزی کنند. به گفته پژوهشگران، درک صحیحی از تحولات صنعت دیجیتال می‌تواند تغییرات بنیادینی در خدمات‌رسانی و برآورده‌سازی نیازها ایجاد کند. با این حال به نظر می‌رسد که در بین مدیران و کارکنان سیستم بانکی کشور هنوز راجع به تحولات دیجیتال شناخت کافی وجود ندارد.

۰۴دی
پالس منفی بودجه به تولید
افزایش درآمدهای مالیاتی دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۳ چه تاثیری بر فعالیت بنگاه‌ها دارد؟

پالس منفی بودجه به تولید

دنیای اقتصاد : بررسی لایحه بودجه۱۴۰۳ حاکی از مالیات‌ستانی تورمی از بنگاه‎‌هاست. رشد ۵۰درصدی درآمدهای مالیاتی دولت در بودجه و فشار مالیاتی به بخش مولد در حالی است که بنگاه‌های تولیدی به‌دلیل محدودیت‌های ناشی از تحریم، بن‌بست تامین مالی و رکود بازار در تنگنا قرار دارند و بیش از نیمی از ظرفیت تولید به‌دلیل موانع موجود، عدم صرفه سرمایه‌گذاری و سیاست‌‌های دستوری خالی است.

۰۴دی
افت درآمد نفتی چطور سرمایه‌گذاری خالص ایران را کم کرد؟

افت درآمد نفتی چطور سرمایه‌گذاری خالص ایران را کم کرد؟

هر چه حجم سرمایه در یک اقتصاد بیشتر باشد، استهلاک سرمایه هم در آن به همان نسبت افزایش می‌یابد. اما سرمایه‌گذاری نمی‌تواند پا به پای آن زیاد شود و دچار بازده کاهنده است به ویژه وقتی بهره‌وری تولید و کیفیت نهادها ثابت بمانند.

۰۳دی
یک اقتصاد، دو روایت
پیامد شکاف آمارهای رشد اقتصادی چیست؟

یک اقتصاد، دو روایت

روایت دوم از رشد اقتصادی ایران در نیمسال اول۱۴۰۲، بسیار متفاوت‌ از روایت اول است. بر اساس روایت اول از سوی مرکز آمار ایران، رشد اقتصادی در نیمسال نخست سال جاری ۷.۵درصد بوده، حال آنکه بر اساس روایت دوم از سوی بانک مرکزی، این رقم ۴.۷درصد ثبت شده است. این آمار تنها محدود به ارقام کلان نبوده است؛ به‌نحوی‌که در زیرمجموعه‌ها و حتی در رقم تولید ناخالص داخلی اختلاف قابل توجهی مشاهده می‌شود. اگرچه ارائه گزارش‌های آماری از سوی دو نهاد، امری غیرمعمول نیست، اما اختلاف قابل توجه میان آمار رشد اقتصادی و حتی روندهای متضاد در دوره مشخص موجب سردرگمی مردم، فعالان اقتصادی و حتی خود سیاستگذاران خواهد شد. دلیل اختلاف قابل توجه آمار دو نهاد آماری چیست؛ کدام آمارها از سوی نهاد ناظر باید به‌عنوان مرجع اصلی معرفی شود؟

۰۲دی
اقتصاد شکننده اقیانوس
در گزارش آنکتاد چالش‌های پایداری گنج آبی بررسی شد

اقتصاد شکننده اقیانوس

زندگی بیش از ۳ میلیارد نفر به اقتصاد ۳ تا ۶تریلیون دلاری اقیانوس وابسته است. تجارت این بخش ۱.۳تریلیون دلار ارزش دارد. اما تغییرات آب و هوایی، آلودگی و صید بی‌رویه آینده اقتصاد اقیانوسی را با تهدید مواجه کرده است.

۰۲دی
کیک اقتصاد پف نمی‌کند
رقم تشکیل سرمایه ثابت در یک دهه نصف شد

کیک اقتصاد پف نمی‌کند

گزارش‌های منتشر‌شده از تشکیل سرمایه ثابت حاکی از آن است که این شاخص با وجود بهبود اندک وضعیت در سال‌های اخیر، همچنان فاصله قابل‌توجهی با سطوح پیشین خود دارد. بر این اساس، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در سال ۱۴۰۱ به حدود ۵۴درصد مقدار همین شاخص در سال ۱۳۹۰ رسیده است. در ادبیات اقتصادی، سطح تشکیل سرمایه ثابت موتور رشد آتی تلقی می‌شود و افت این متغیر خود را در افت رشد اقتصادی سال‌های آینده منعکس می‌کند. این بدان معناست که در آینده رشد اقتصاد ایران به واسطه افت تشکیل سرمایه ثابت، به سطوح پایین‌تری افت می‌کند و زنگ خطر را برای سطح رفاه در سال‌های آتی به صدا درمی‌آورد.

۳۰آذر
الزامات تشکیل بازار مشترک اسلامی چیست؟
مرکز پژوهش‌های اتاق ایران منتشر کرد

الزامات تشکیل بازار مشترک اسلامی چیست؟

روند تشکیل بازارهای مشترک اسلامی موضوع گزارشی است که مرکز پژوهش‌های اتاق ایران، آن را منتشر کرد. در این گزارش تجربیات شکل‌گیری بازارهای مشترک در اتحادیه اروپا، آسه‌آن، شورای همکاری خلیج‌فارس و بازار آفریقا بررسی شده.

۳۰آذر
الگوی برنده در تجارت
در یک گزارش پژوهشی، مکانیزم ترخیص‌کالا در کشورهای منتخب بررسی شد

الگوی برنده در تجارت

کوتاه کردن پروسه ترخیص کالا از گمرکات یکی از اصول تجارت بهره‌ور است. بسیاری از کشورها، مسیر بوروکراسی واردات را با استفاده از تکنولوژی‏های جدید و شبکه فراگیر داده کاهش داده‏اند.

۲۹آذر
بازار؛ راه مبارزه با فقر

بازار؛ راه مبارزه با فقر

اندازه بازار از زمان آدام اسمیت، نقش مهمی در توسعه اقتصادی داشته است. آدام اسمیت نخستین اقتصاددانی بود که به محدودیت‌هایی که اندازه بازار می‌تواند در مقابل تقسیم کار ایجاد کند، اشاره کرد و معتقد بود اندازه بازار یکی از شرایط لازم برای توسعه و بهروزی اقتصادی است. برای نزدیک به یک دهه با مطرح شدن بنرجی و دوفلو، سیاست‌های پیشنهادی برای کاهش پایدار فقر و توسعه اقتصادی، بیشتر بر سمت عرضه اقتصاد تمرکز داشت. تصور بر این بود که با اعطای وام به فقرا، آموزش نیروی انسانی یا ارتقای سطح بهداشت می‌توان با فقر به مبارزه پرداخت. با‌این‌حال یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که عدم توجه به سمت تقاضای اقتصاد (اندازه بازار) علت مهم شکست‌ها در مبارزه با فقر بوده است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که اندازه بازار برای توسعه صنایع با مقیاس بالا ضرورت دارد. یک بازار حداقل ۳۲۵میلیون نفری برای کاهش پایدار فقر لازم است و این بازار تنها از دو طریق ساخته می‌شود: ادغام در اقتصاد جهانی و کاهش نابرابری.

۲۸آذر
فروش صنایع قفل شد
بررسی شاخص مدیران خرید در رشته‌فعالیت‌های صنعتی

فروش صنایع قفل شد

بررسی بیش از ۱۱ رشته‌فعالیت صنعتی حاکی از این است که فروش بنگاه‏‏‌ها به کف رسیده است. فروش داخلی به دلیل افت تفاضا و فروش صادراتی به دلیل موانع و تحریم‎‏‏‌های داخلی و خارجی برای اغلب بنگاه‎‏‏‌های صنعتی روندی کاهشی داشته است. کاهش فروش در کنار دشواری‏‏‌های تامین مالی ریالی و ارزی نهایتا باعث شده است تا مسیر نقدینگی بنگاه‏‏‌ها مسدود شود و بنگاه‏‏‌ها قادر به تامین مواد اولیه نباشند. بررسی‏‏‌وضعیت شاخص‏‏‌های شامخ در بیش از ۱۱رشته‌فعالیت صنعتی نشان می‌دهد که صادرات و فروش هشت‌گروه روندی کاهشی داشته و با ثبت اعداد زیر و در مرز۵۰ در وضعیت قرمز قرار گرفته است.تقاضای ضعیف داخل و کاهش صادرات و فروش خارجی باعث شده است تا در آبان‌ماه شرکت‌های تولیدی شاخص میزان فروش مشتریان (۴۹.۸۲) را برای پنجمین ماه متوالی کاهشی ثبت کنند؛ هرچند شاخص در مقایسه با ماه قبل کاهش ملایم‏‏‌تری داشته است. ادامه روند کاهشی قدرت خرید و کمبود نقدینگی مشتریان از یک‌سو و کاهش فروش صادراتی در بخش تولید برای پنجمین ماه متوالی از سوی دیگر به دلیل موانع صادراتی ناشی از قوانین غیرکارشناسانه باعث شده است تا صادرات هم نتواند برای جایگزینی شرایط ضعیف تقاضای داخل به کمک تقویت فروش بیاید.

۲۶آذر
سبک خرید نسل Z

سبک خرید نسل Z

بررسی‌های آماری نشان می‌دهد «نسل z» یا همان «دهه هشتادی‌ها» حدود ۱۵۰هزارمیلیاردتومان از تقاضای اقتصاد را تشکیل می‌دهند. با توجه به اثرگذاری آنها بر تصمیمات خانواده، این سهم می‌تواند به ۸۰۰هزارمیلیاردتومان نیز برسد. با این حال برندهای ایرانی در سبد خرید این نسل جایی ندارد و آنها بیشتر به سراغ کالاهای جهان‌شمول می‌روند.

۲۳آذر
سرعت‏‏‌گیرهای تولید صنعتی
پایش بخش حقیقی اقتصاد در آبان‏‏‌ماه نشان داد

سرعت‏‏‌گیرهای تولید صنعتی

بررسی‏‏‌ها حاکی از آن است که روند تولید و فروش شرکت‌های صنعتی بورسی همچنان کاهشی است. در این بین، شاخص فروش با سرعت بیشتری در مسیر نزولی قرار گرفته است. نمودارهای تولید و فروش شرکت‌های صنعتی بورسی در آبان‏‏‌ماه موید این واقعیت است که جدا از روند نزولی تولید، اقتصاد ایران با بحران تقاضای موثر روبه‌روست که افت فروش بنگاه‏‏‌ها را به دنبال داشته است؛ این در حالی است که میزان تقاضا یکی از عوامل تعیین‏‏‌‏‏‌‏‏‌کننده ادامه حیات یک بنگاه اقتصادی است. براساس گزارش بازوی پژوهشی مجلس از پایش بخش حقیقی اقتصاد ایران طی سه‌ماه منتهی به آبان‏‏‌ماه سال ۱۴۰۲، رشد میانگین متحرک سه‌ماهه شاخص تولید کاهش ۳.۶درصدی و شاخص فروش آن کاهش ۶.۲درصدی را نشان می‌دهد.

۲۱آذر
عقب‌گرد تولید با فشار کمبود نقدینگی و کاهش فروش
شاخص مدیران خرید اقتصاد در آبان به 50.96 رسید

عقب‌گرد تولید با فشار کمبود نقدینگی و کاهش فروش

گزارش شامخ آبان 1402 حاکی از این است که بنگاه‌های اقتصادی به دلیل کمبود نقدینگی و کاهش فروش و صادرات، قادر به حفظ مقیاس تولید نیستند و برخی با تعطیلی خطوط تولید مواجه شده‌اند.